Bağlam
Devraldığım ortamda her uygulama kendi fiziksel sunucusunda çalışıyordu: ERP bir kasada, veritabanı başka bir kasada, dosya sunucusu bir üçüncüsünde. Çoğu yaşlanmıştı ve hiçbirinin tutarlı bir yedeği yoktu. Bir disk arızasında ne kadar sürede ayağa kalkacağımızı bilmiyorduk; dürüst cevap "birkaç gün"dü.
Yeni otomasyon sistemleri, test ortamı ve uzak bağlantı sunucusu gibi ihtiyaçlar geldikçe her biri için yeni bir kasa almak hem pahalı hem de yönetilemez hale geliyordu.
Tasarım kararları
- Küme yapısı. Birden fazla ESXi sunucusu tek vCenter altında; bir sunucu bakıma alındığında makineler diğerine taşınıyor. Kapasite, bir sunucu devre dışıyken bile yükü taşıyacak şekilde planlandı.
- Paylaşımlı depolama. Sanal disklerin tek bir yerde durması taşımayı ve yedeklemeyi basitleştiriyor. Veritabanı diskleri hızlı katmanda, dosya ve arşiv diskleri kapasite katmanında.
- Ağ ayrımı. Yönetim, sanal makine trafiği ve depolama trafiği ayrı bağlantılarda; sanal anahtarlar güvenlik duvarındaki segmentlere birebir karşılık geliyor.
- Şablonlar. Windows Server ve Linux için güncel, sertleştirilmiş şablonlar; yeni sunucu açmak yarım günden dakikalara indi.
- Kaynak sınırları. Veritabanı ve ERP için ayrılmış bellek ve işlemci rezervasyonu; test makineleri üretim makinelerinin kaynağını alamıyor.
Taşıma
Fiziksel sunucuları tek tek sanal ortama taşıdım. Sıra, en az riskli olandan en kritik olana doğruydu: önce dosya sunucusu ve iç uygulamalar, sonra kimlik servisleri, en son ERP ve veritabanı.
- Her taşıma öncesi tam yedek ve geri dönüş planı.
- Fizikselden sanala dönüştürme; donanıma bağlı sürücülerin temizlenmesi.
- Aynı adreslerle kapalı ağda açıp uygulama testleri; iş birimlerinden onay.
- Mesai dışı saatte geçiş; eski sunucu bir süre kapalı ama silinmemiş halde bekletildi.
Veritabanı sunucusunu taşırken en çok disk gecikmesini ölçtüm; sanal diskleri kalın tahsisli açıp ayrı bir veri deposuna koyduktan sonra sorgu süreleri fiziksel sunucudakinin altına indi.
Bugünkü yapı
Küme üzerinde çalışan sanal makine türleri:
| Sunucu | Görev |
|---|---|
| Kimlik servisleri | Kullanıcı kimlikleri, grup ilkeleri, DNS |
| ERP ve veritabanı | Muhasebe programı ve MS SQL Server; ayrı veri deposu, düzenli yedek |
| Otomasyon uygulamaları | Operasyon ve raporlama sistemleri |
| E-posta | Posta sunucusu ve önünde posta geçidi |
| Uzak bağlantı relay | Kurum içi uzak masaüstü platformunun sunucusu |
| Dosya ve yazdırma | Paylaşımlar, tarayıcı çıktıları |
| Günlük ve izleme | Merkezi günlük, kaynak izleme, uyarılar |
| Test | Üretim makinelerinin klonları; sürüm denemeleri burada |
Yedekleme ve geri dönüş
Düzenli olarak sanal makine düzeyinde imaj yedeği alınıyor; veritabanı için ayrıca sık aralıklı işlem günlüğü yedeği var. Yedekler ayrı bir depolama alanında tutuluyor ve periyodik olarak rastgele bir makine yedekten geri açılarak deneniyor. Bir sunucunun tamamen kaybı durumunda geri dönüş süresi artık günler değil, saatin altında.
Kazanımlar
- Fiziksel sunucu sayısı azaldı, sanal makine sayısı katlandı
- Yeni sunucu açma süresi yarım günden dakikalara indi
- Tam geri dönüş süresi günlerden saatin altına indi
- Planlı bakımlarda kesinti yok (canlı taşıma)
Öğrendiklerim
Sanallaştırmanın asıl kazancı donanım tasarrufu değil, geri alınabilirlik. Bir güncellemeden önce anlık görüntü almak, test makinesini dakikalar içinde klonlamak ve bozulan bir sunucuyu önceki haline döndürebilmek, işletme biçimini değiştiriyor. Buna karşılık anlık görüntüleri unutup biriktirmek en sık yapılan hata; bunun için düzenli temizlik uyarısı kurdum.